Արհեստական բանականության դերը մարքեթինգում․ Հայաստանյան բիզնես միջավայրի վերլուծություն։

Հայաստանի բիզնես միջավայրը աննախադեպ տեմպերով թվայնացվում է։ Եթե ընդամենը մի քանի տարի առաջ արհեստական բանականությունը (AI) ֆուտուրիստական հայեցակարգ էր, ապա 2025 թվականին այն արդեն դարձել է հայկական բիզնեսների համար մրցակցային առավելություն ապահովող կարևոր գործիք։ «Aybben»-ի կողմից անցկացված հետազոտության համաձայն՝ հայկական բիզնեսների 89%-ը նախատեսում էր մինչև 2025 թվականը ներդնել AI գործիքներ իրենց գործունեության մեջ, իսկ 67%-ն արդեն օգտագործում է մարքեթինգի գոնե մեկ AI գործիք։ Այս փոփոխությունը պայմանավորված է ոչ միայն արտաքին, այլև ներքին շուկայի պահանջներով։ Այս բլոգում մենք կուսումնասիրենք, թե ինչպես է մարքեթինգում AI-ի կիրառումը վերափոխում բիզնեսի զարգացման մոտեցումները Հայաստանում։ Մենք կբացահայտենք, թե ինչպես կարող են ձեռնարկատերերն ու փոքր և միջին ձեռնարկությունները (ՓՄՁ) օգտագործել AI֊ը՝ բարձրացնելու համար իրենց արդյունավետությունը, բարելավելու հաճախորդների ներգրավումը և կանխատեսելու շուկայի հետագա միտումները։

AI-ի դերը մարքեթինգում հայկական շուկայում։

Այսօր հայկական բիզնեսների առջև ծառացած հիմնական մարտահրավերներից մեկը սահմանափակ ռեսուրսներով մրցակցային առավելություն ստանալն է։ Ըստ «Grant Thornton»-ի ուսումնասիրության՝ տեղական շուկայի պահանջարկը փոխվել է, և հաճախորդներն ակնկալում են անհատականացված, արագ և արդյունավետ հաղորդակցություն։ AI-ն այս առումով դառնում է առանցքային գործիք։ Օրինակ, AI-ի միջոցով գովազդների օպտիմալացումը Meta Business և Google Ads հարթակներում հանգեցրել է միջին հաշվով 19%-ով ցածր CPC-ի (մեկ քլիքի արժեք) և 27%-ով բարձրացրել է կոնվերսիայի մակարդակը հայկական բիզնեսների համար։ AI-ը թույլ է տալիս արդյունավետ օգտագործել սահմանափակ մարքեթինգային բյուջեները և մեծացնել ROI-ը (ներդրված ծախսերի վերադարձ)։ Այն օգնում է բիզնեսներին առավել ճշտգրիտ գտնել իրենց նպատակային լսարանին, ինչը նվազեցնում է հաճախորդների ներգրավման լրացուցիչ ծախսերը։

Մարքեթինգում AI-ի կիրառման հիմնական առավելությունները։

AI-ը հնարավորություն է տալիս հայկական բիզնեսներին լուծել մարքեթինգային և վաճառքների հետ կապված ամենատարածված խնդիրները՝ ապահովելով տվյալների վերլուծության վրա հիմնված որոշումների կայացում։

Անհատականացված հաղորդակցություն: Հայկական բիզնեսներն այժմ կարող են AI-ի միջոցով ստեղծել անհատականացված էլեկտրոնային նամակներ, SMS հաղորդագրություններ կամ սոցցանցերի գրառումներ՝ հիմնվելով հաճախորդի վարքագծի վրա։ Օրինակ՝ սրճարանը կարող է օգտագործել AI՝ ավտոմատ կերպով ծննդյան օրվա կապակցությամբ զեղչ ուղարկելու համար։ Այս մոտեցումը զգալիորեն բարձրացնում է հաճախորդների ներգրավման մակարդակը։

Վաճառքի ավտոմատացում: AI-ը կարող է ավտոմատացնել վաճառքի գործընթացները։ AI-ի վրա հիմնված CRM համակարգերը, ինչպիսին են Bitrix24-ը կամ տեղական Stamina-ն, թույլ են տալիս ավտոմատացնել հաճախորդների հետ կապի հաստատումը, հիշեցումներ ուղարկելը և հաշվետվություններ ստեղծելը։ Մարքեթինգային ավտոմատացման կիրառումը կարող է ապահովել մինչև 40% ժամանակի խնայողություն։

Կանխատեսող վերլուծություն: AI-ի ամենահզոր գործառույթներից է կանխատեսող վերլուծության հնարավորությունը։ Այն օգնում է բիզնեսներին կանխատեսել վաճառքի միտումները, հաճախորդների պահանջները և հաճախորդների հեռանալու հավանականությունը։ Հայկական Metric.am ընկերությունը, որը մասնագիտանում է Enterprise AI լուծումների վրա, օգնում է իր հաճախորդներին կանխատեսել շուկայի միտումները և օպտիմալացնել մարքեթինգային արշավները։

Գործնական կիրառություն հայկական բիզնեսների համար։

AI-ի ներդրումը կարող է լինել աստիճանական գործընթաց։

Քայլ 1․ սկսե՛ք տվյալների աուդիտից: Ստուգե՛ք, թե ինչ տվյալներ ունեք հաճախորդների մասին և որտեղ են դրանք պահպանվում (CRM, Excel, Google Sheets)։ Այս քայլը կարևոր է մարքեթինգի և բիզնեսի զարգացման համար։

Քայլ 2․ ընտրե՛ք ճիշտ գործիքները: ՓՄՁ-ների համար հարմար են այնպիսի հարթակներ, ինչպիսին են Mailchimp-ը (էլ. փոստի ավտոմատացման համար), Bitrix24-ը (CRM և հաղորդակցման համար) կամ տեղական որոշ ծառայություններ, որոնք ինտեգրվում են Viber-ի կամ WhatsApp-ի հետ։

Քայլ 3․ սկսե՛ք մեկ ավտոմատացումից: Միանգամից ամբողջական համակարգ ներդնելու փոխարեն, սկսե՛ք մեկ փոքր, բայց արդյունավետ գործընթացից, օրինակ՝ ավտոմատ պատասխաններ սոցցանցերում, կամ ավտոմատ հիշեցումներ հաճախորդներին SMS-ի միջոցով։

Իրական օրինակ. «Hexact» սթարթափի հաջողությունը։

Հայկական տեխնոլոգիական սթարթափ «Hexact»-ը օգտագործում է AI՝ իրենց հաճախորդների համար վեբկայքերի կառուցումը և SEO-ի օպտիմալացումը արագացնելու համար։ Նրանք մշակել են AI-ի վրա հիմնված ալգորիթմներ, որոնք ավտոմատ կերպով վերլուծում են մրցակիցների վեբկայքերը և ստեղծում բովանդակություն։ Արդյունքում, նրանք կարողացել են իրենց հաճախորդների համար ավելացնել լիդերի քանակը 35%-ով և նվազեցնել մարքեթինգային ծախսերը 20%-ով։ Այս մոտեցումը «Hexact»-ին թույլ է տվել դառնալ առաջատարներից մեկը շուկայում՝ ապահովելով կայուն աճի ռազմավարություն իրենց հաճախորդների համար։

Տարածված սխալներ և լուծումներ։

Հայկական բիզնեսները AI-ի ներդրման գործընթացում հաճախ կատարում են որոշակի սխալներ, որոնք կարող են խոչընդոտել հաջողությանը։

Սխալ 1: Միանգամից ամբողջական համակարգի ներդրում: Շատ բիզնեսներ փորձում են միանգամից ներդնել թանկարժեք և բարդ համակարգեր՝ առանց փորձնական փուլերի։

Լուծում: Սկսե՛ք փոքր, արդյունավետ գործիքներից և աստիճանաբար ընդլայնե՛ք դրանց կիրառումը։

Սխալ 2: Մարդկային գործոնի անտեսում: Չնայած AI-ն կարող է ավտոմատացնել գործընթացները, մարդկային հարաբերությունները դեռևս առանցքային են հայկական բիզնես մշակույթում։

Լուծում: Կենտրոնացե՛ք “AI-enhanced, not AI-replaced” սկզբունքի վրա։ Օգտագործե՛ք AI-ը՝ աշխատակիցների ժամանակը խնայելու համար, որպեսզի նրանք կարողանան կենտրոնանալ հաճախորդների հետ անձնական հարաբերություններ կառուցելու վրա։

Սխալ 3: Տվյալների որակի անտեսում: AI-ը կախված է տվյալների որակից։ Անորակ կամ ոչ ամբողջական տվյալները կարող են հանգեցնել սխալ որոշումների։

Լուծում: Կանոնավոր կերպով մաքրե՛ք և թարմացրեք ձեր տվյալների բազան։

Գործողությունների Պլան

Այսօր: Ստեղծե՛ք Google Sheets-ի փաստաթուղթ և գրանցե՛ք բիզնեսի այն կրկնվող գործընթացները, որոնք ժամանակ են խլում (օրինակ՝ նոր հաճախորդներին էլ. փոստ ուղարկելը)։

Այս Շաբաթ: Ուսումնասիրե՛ք մեկ անվճար AI գործիք (օրինակ՝ ChatGPT կամ Google Gemini) և փորձե՛ք օգտագործել այն մարքեթինգային բովանդակություն ստեղծելու համար։

Այս Ամիս: Ներդրե՛ք մեկ պարզ ավտոմատացված գործընթաց, օրինակ՝ ավտոմատ հիշեցումներ ուղարկել հանդիպումների համար։

Հաջողության Չափում:

Հետևե՛ք ձեր կայքի օրգանական թրաֆիքի աճին, էլ. նամակների բացման և քլիքերի քանակին, ինչպես նաև վաճառքների աճին՝ համեմատելով նախորդ ամսվա ցուցանիշների հետ։

Եզրակացություն և հաջորդ քայլեր

Մարքեթինգի և բիզնեսի զարգացման ոլորտում AI-ի ներդրումը ոչ թե ապագայի հարց է, այլ ներկայի անհրաժեշտություն՝ հատկապես Հայաստանի դինամիկ զարգացող շուկայի հաար։ Օգտագործելով այս տեխնոլոգիաներն ու հմտորեն համատեղելով դրանք մարդկային հարաբերությունների հետ՝ ձեր բիզնեսը կարող է ոչ միայն արդիական մնալ, այլև դառնալ իր ոլորտում առաջատար։ Հիշեք, որ AI-ը գործիք է, և դրա արդյունավետությունը կախված է այն բանից, թե ինչպես եք այն օգտագործում ձեր կոնկրետ խնդիրները լուծելու համար։